Øystein på Madagaskar

Forholda i dag er forferdlige, men det satses på å få opp forholda. Prosjektet som Dr. Velo er med på er eksempel på dette.

Vi vakna i sju tida. Lakenposen min var våt, boxeren min var våt, madrassa mi var våt og eg fullstendig dehydrert.

   Vi er på båten Shalom. Drog laurdag 30. desember. Vi har segla i seks timar med Shalom. Då kom vi fram til ein utrulig idyllisk landsby, Boeny Aranta. Den låg langs ei strand som var fylt med palmar og fiskebåtar. Folk kom strøymande til når dei såg oss. Det var fryktelig mange unger i denne landsbyen. Når vi kom dit såg vi først på ei vasspumpe Shalom har satt opp. I denne landsbyen det ikkje går ann å komme seg til med andre framkomsmidler enn båt fins det ein helsestasjon reist med midler frå Askøy kommune, ganske artig. Det var ein spesiell følelse å gå rundt i landsbyen. Folk her lever i enkle hus som er bygget på sand. Utan elektrisitet og utan mobildekning. Vi var inne i eit hus, når det kom vindkast blåste det gjennom veggen, som var laga av noko slags bambus rør. Det var ikkje ein fattig landsby. Fiskarane her gjer det godt og det virka som folk hadde det bra. Vi venta på stranda på å bli henta i gummibåt tilbake til Shalom. Det var i ferd med å bli mørkt og det var utrulig fint. Fiskebåtane låg langs stranda og det palmetre og fine fargar.

Natta blei ganske hektisk. På grunn av den utrulige varmen, Mahajunga er ein av dei varmaste byane på Madagascar, bestemte vi oss for å ligge på ute på dekk. Lugaren hadde temperatur og luftfuktighet som ei badstue. Etter vi hadde lagt ute begynte det å regne. Så måtte ned i lugaren. Der låg eg og vrei meg i to timar, så var det ut på dekk igjen, det hadde slutta å regne. Då var det eit nytt problem. Det å ligge å høyre på mygg som suser rundt kan vere ganske irriterande i Noreg, men det e verre her. Kan tross alt få malaria av myggen. I sju tida vakna vi. Hadde svetta enorme mengder i løpet av natta, so følte meg heilt uttørka. Men vi gleda oss til å feire nyttår på denne plassen. I løpet av dagen var vi inne i landsbyen og gjorde oss betre kjent. Gjekk ein liten skogsttur, såg papegøyar, kameleonar og nokre gigantiske baobao tre. Vi tok gummibåten til ei mindre øy. Der bada vi på ein veldig idyllisk plass. Det var det varmaste badevatnet eg har vore borti. Sjølv om vi var overoppheta so var det so vidt vi kjente temperaturforskjellen når vi gjekk ut i vatnet.

På kvelden var vi på Shalom. Det var litt av ein prøvelse å holde seg oppe til klokka tolv. Hadde det ikkje vore for Hanne Liv hadde vi nok sovna stille inn i ti tida. Vi hadde det veldig fint på båten. Vi satt ut på dekk, i ein behagelig temperatur på rundt 25 grader. Omgivelsane rundt var fantastiske. Det var stjerneklart og månen lyste opp, slik at det var ganske lyst. Rundt oss var det mange fine sandstrender. Når klokka endelig var tolv gratulerte vi kvarandre og la oss fem over tolv. I tre tida starta det å regne so vi måtte ned i den varme lugaren. Tidlig dagen etter starta vi heimturen til Mahajunga. Det var store bølger og eg og Ingelill vart sjøsjuke. Men alt i alt hadde vi ein kjempetur. Det vart ei nyttårshelg vi seint vil gløyme.

Det er no 24. desember. Vi sto opp i dag i halv ni tida, spiste ein betre frokost. Derretter gjekk vi ned til kapellet klokka 10 til ein fin julegudsteneste. Barna frå barneheimen nærheita deltok på gudstenesta, så det gjekk både i norsk og i gassisk. Det var også mange fine musikalske innslag. No rett etter gudstenesta starta vi opp beachvolleyballturnering. Ganske uvant på juleaftan. Vi frå hald stiller eige lag.

    Etterpå i dag skal vi sikkert bade. Så skal vi lage pinnekjøtt og lage kjøttkake, gleda meg. Oss har også pynta ein palme som gjer nytta som juletre. Ser ganske komisk ut. Seinare på kvelden skal oss på konsert, dersom det blir noko av. Det er litt usikkert på om musikarane klarer å komme fram i tide.

   Dei dagane vi har vore i Ansirabe har vi kosa oss stort og vi har fått vore med på litt av kvart. På fredag deltok vi i klesutdeling for fattigskulen. Det var ein spesiell oppleving. Laila og Mannen (ein gassar) inviterte alle som går på fattigskulen heim til hagen sin. Det må for dei virke som å få ein smak på himmelen. Ein fin hage, ein blind mann som satt og spelte julesongar på keyboard, pynta juletre og greier. Mange av dei som var der hadde veldig fillete klede. Men dei var veldig glade for å få komme. Først hadde Laila ei andakt, deretter delte vi ut ris, såpe og 5000 ariary til kvar familie. Etterpå fekk alle ungane ein pose kvar med klede. Det var artig å sjå den gleda. Under risutdelinga vart det litt søl med risen. Såg ein unge som tok lommetørkledet sitt og plukka opp den risen som låg på bakken, så det å kaste mat er  uaktuelt. Når utdelinga var ferdig hadde var det takketaler. Og når alle gjekk ut fekk alle tre drops kvar. Det var populært.

Her i Ansirabe er det trist å gå på gatene. Verken i Sabotsy (der eg og Rune bur) eller Fandriana (der jentene bur) opplever vi tiggarar eller gatebarn. Her i Ansirabe sitter det tiggarar mange plasser og det er veldig mange gatebarn her. Det er trist og ein føler seg guffen når ein berre må oversjå dei. Fordi ein kan ikkje gje til alle. Dess utan meiner Audun den andre eittåringen som er her som har budd på Madagaskar i 12 år, at ungane ikkje får pengane dei tigger, men det kan gå til foreldra. Derfor kan det vere greitt å gje mat, dersom ein skal gje noko.

Det er også valdsamt med possposser i Ansirabe. Det er små vogner berekna på persontransport som blir dratt av ein springande gasser. Har aldri sett ein taxi her, posspossane har tatt over. Dersom ein er kvit har ein alltid mange possposser rundt seg som spør om ein trenger skyss. Eg og Elisabeth tok possposs i går, turen tok rundt 10 min og det kosta 1,5 kr.

På laurdag var eg på eit gassisk bryllup. Eg og Elisabeth. Det var interessant. Jenta som gifta seg var oppvakst på barneheimen som nms driver i Ansirabe. Ho hadde ingen foreldre så selskapet vart holdt på barneheimen. Dei gifta seg i ei katolsk kyrkje.

Halloen. Kjem med ei lita oppdatering.

Ej he det berre bra på Madagaskar. Det kjem til å bli ei ganske rolig tid fram til jul. Skal har ein del engelskeksamenar vi må rette, men vi skal ikkje ha noko meir undervisning før jul.

Den siste veka har vi hatt besøk av rektoren vår på Hald, Tone. Det har vore veldig kjekt. Vi har reist litt rundt i ein bil med sjåfør som prater flytande norsk. Det er ganske mange gassera som kan norsk. Han sjåføren vår hadde budde i Norge til han var 7 år fordi faren studerte på misjonsskulen i stavanger.

            Frå fredag til tysdag var vi i på det norske området i Ansirabe. Der hadde vi kurs med Tone. På området bur det fleire norske familiar og der er ein norsk skule med 4 elevar.

Ein av kveldane vart vi invitert på mat og dominokveld. Domino er faktisk eit spel som anbefalast. Han som hadde kjøpt spelet hadde spurt om han kunne få spelet laga av oksehorn. Då spelet var ferdig fekk han opplyst om att det trengtes 50 horn for å lage spelet. Trur det kom som ei overrasking, men det var eit fint spel.

Bilulukke

To av dei som bur på ungdomssenteret, Generalsekretæren for ungdomsarbeid på Madagaskar og sonen hans, har vore med i ei bilulukke. Dei satt i ein bil med 6 personar. Bilen dei satt i køyrde av vegen og rulla rundt fire gongar ned ei skråning. Bilen stoppa halvvegs i skråninga. Det var heldigvis ingen som døde i ulukka. Generalsekretæren må ligge på sjukehus ganske lenge, er usikker på om det var 4 til 5 dagar eller 45 dagar som blei sagt. Sonen hans har komme tilbake til ungdomssenteret. Han er veldig opphovna i fjeset så han klarar ikkje å sjå. Men eg trur begge to kjem til å komme seg utan varige men.

Fandriana

10. – 14. november var Rune og eg på besøk med Haldjentene som held til i Fandriana. Fandriana er ein landsby som ligg 7 timar med taxibe frå Antananarivo, der vi bur. Taxibe er ein slags rutebuss som tar maks 13 passasjerar+ sjåfør og ein hjelpar. Når ein sitter i ein taxi be sitter ein trongt.

Vi hadde fått beskjed om att avreise var 0800 får å nå ned til busstasjonen måtte vi stå opp i fem tida. Vi kom likevel ikkje ned til stasjonen før 0830 fordi det var trafikkork, men det gjorde ikkje noko. Vi kom oss ikkje av garde før 1140. Grunnen til dette er at av billettinntektene så går 10 av billettane til selskapet. Sjåføren har ei fast månadslønn på 80 000 Ariary ( 240 kr). Dersom han får fleire enn 10 passasjerar så får han deler av billettinntektene det er derfor uaktuelt å køyre før bussen er full.

Vi kom fram til Fandriana etter det hadde blitt mørkt. Fandriana er ein landsby med strøm ca 2 timer i døgnet, utan innlagt vatn og dårlig mobildekning. Hald jentene jobbar på lærarskulen som engelsklærarar. Dei bur på internatet med dei andre lærarstudentane. Alt vatn som skal brukast må hentes i brønnen. På kjøkkenet har dei ei bøtte med reint vatn, og ei med skittent vatn frå oppvask og slikt, skittenbøtta må tømmast like ofte som reinebøtta må fylles. Det å gå å bere rundt på vatn hit og dit er tungt så Rune og eg er veldig glad for å ha innlagt vatn.

Det var artig å sjå korleis jentene hadde det. Trur dei har litt vanskeligare engelskundervisning enn det eg har. Dei skal tross alt vere lærarar til framtidige lærarar.

På laurdag tok vi ein tur til den nærmaste byen, Ambositra. Dette er ein by som er kjent for kunst, så vi gjekk i mange kunstforetningar og kjøpte også ein god del som kan vere greitt å ha med heim som minner frå Madagaskar.

Engelsklærarar:

Rune og eg har no vore engelsklærarar på ein barneskule i ei veke. Det har vore svært artig. Den første dagen fekk vi med sikkerheit slått fast at ein gassisk og ein norsk skule er svært forskjellig. Klasseromma er utan strøm og elevane sitt tett i tett på nokre benker som er laga av tre og dei har skuleuniform. Den største forskjellen er likevel ikkje det materielle. Før skulen startar har alle elevane oppstilling på skuleplassen. Det står oppstilt som ein militærtropp. Så er det eit ”befal” som roper nokre gassiske gloser som elevane beveger seg etter. Når elevane står i ”rett” blir flagget heist og nasjonalsongen sunge.

Då Rune og eg endelig skulle ha vår første time røyste alle elevane seg opp og ropte i kor ”good morning teacher”. Så elevane har stor respekt for oss lærarar. Sidan det var første timen og vi ikkje har vore lærarar før så blei i alle fall eg ganske so forfjamsa. Så eg begynte berre med det vi hadde planlagt. Rune kom etter kvart på att vi kunne be elevane sette seg igjen, hadde han ikkje gjort det hadde dei stått der endå.